Etem VATANSEVER
2003’ten Bugüne Alman Çoban Köpeği
Etem Vatansever, 2003 yılından bu yana Alman Çoban Köpeği üzerine yetiştiricilik, eğitim, karakter değerlendirmesi, ırk değerlendirmesi ve kinoloji alanlarında çalışmalarını sürdüren; Türkiye’de Alman Çoban Köpeği kültürünün ve bu ırka ilişkin sistemli yapılanmanın oluşmasında öncü rol üstlenen isimlerden biridir.
Onun çalışmaları yalnızca köpek yetiştirmek veya eğitim vermekle sınırlı kalmamıştır. Alman Çoban Köpeğinin soyunun, karakterinin, anatomisinin, çalışma yeteneğinin, sağlığının ve eğitim kapasitesinin birlikte değerlendirilmesi gerektiği anlayışı üzerine kurulmuştur.
Bu yaklaşım, zaman içerisinde yalnızca bireysel yetiştiriciliğe değil, Türkiye’de Alman Çoban Köpeği yetiştiriciliğinin kayıt altına alınmasına, yetiştiricilerin bir sistem içerisinde buluşmasına ve köpeklerin soy bilgilerinin nesiller boyunca takip edilebilmesine yönelik çalışmaların ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır.
Bugün Von Erk çatısı altında sürdürülen yetiştiricilik ve eğitim anlayışının temelinde de bu uzun yıllara dayanan birikim bulunmaktadır. Von Erk, Alman Çoban Köpeğinin ırk standartlarını korurken aynı zamanda dengeli karaktere, sağlığa ve çalışma yeteneğine sahip köpekler yetiştirmeyi hedefleyen bir anlayışla faaliyet göstermektedir.
TÜRKİYE’DE ALMAN ÇOBAN KÖPEĞİ KÜLTÜRÜNÜN OLUŞUMU
Etem Vatansever’in çalışmalarının önemli bir bölümü, Türkiye’de Alman Çoban Köpeği ile ilgilenen insanların ve yetiştiricilerin ortak bir yapı içerisinde buluşmasını sağlamak üzerine kurulmuştur.
Bu amaç doğrultusunda Türkiye’deki Alman Çoban Köpekleri Derneği’nin kuruluşunda öncü olmuş ve derneğin kurucu başkanlığını üstlenmiştir.
Bu yapılanmanın amacı yalnızca bir dernek çatısı oluşturmak değildi.
Asıl amaç;
- yetiştiricileri bir araya getirmek,
- köpekleri kayıt altına almak,
- yetiştiricilik faaliyetlerini sistematik hale getirmek,
- Alman Çoban Köpeğinin ırk özelliklerinin korunmasını sağlamak,
- eğitim ve çalışma kültürünü geliştirmek,
- köpeklerin performanslarının ölçülebilir hale gelmesini sağlamak,
- Türkiye’deki Alman Çoban Köpeği çalışmalarını uluslararası sistemlerle ilişkilendirmek
üzerine kuruluydu.
Bu yaklaşım, Türkiye’de Alman Çoban Köpeği yetiştiriciliğinin kişisel deneyimlerden ve dağınık kayıtlardan çıkarılarak daha organize bir yapıya taşınmasının önemli adımlarından biri oldu.
2007 yılında Çorlu’da düzenlenen uluslararası Alman Çoban Köpeği ırk standartları yarışmasıyla ilgili dönemin haberlerinde de Etem Vatansever, Alman Çoban Köpekleri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı olarak yer almakta; yarışmanın amacı ve Alman Çoban Köpeğinin korunması, yetiştirilmesi ve eğitilmesine ilişkin görüşleri aktarılmaktadır. Aynı organizasyonda köpekler denge, konsantrasyon, anatomi, karakter, performans, diş, renk ve sosyalizasyon gibi farklı kriterler üzerinden değerlendirilmiştir.
Bu dönem, Türkiye’de Alman Çoban Köpeğinin yalnızca görünüş üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini ortaya koyan yaklaşımın da önemli örneklerinden biridir.
TÜRKİYE’DE ŞECERE SİSTEMİNİN KURULMASI
Etem Vatansever’in Türkiye’de Alman Çoban Köpeği alanındaki çalışmalarının en önemli başlıklarından biri şecere sistemidir.
Çünkü bir köpeğin kimliğini yalnızca kendisi üzerinden değerlendirmek, yetiştiricilik açısından yeterli değildir.
Bir köpeğin gerçek değeri;
hangi soydan geldiği, hangi ebeveynlerden üretildiği, hangi özelliklerin nesilden nesile aktarıldığı ve gelecek nesillere hangi genetik mirası taşıdığı
ile birlikte değerlendirilmelidir.
Bu anlayış doğrultusunda Türkiye’de Alman Çoban Köpekleri için sistemli kayıt ve şecere altyapısının oluşturulmasına öncülük edilmiştir.
Kurulan yapı içerisinde;
- köpeklerin soy bilgilerinin kayıt altına alınması,
- anne ve baba bilgilerinin takip edilmesi,
- yetiştiricilerin kayıtlarının oluşturulması,
- çiftleşmelerin kayıt altına alınması,
- doğan yavruların sisteme işlenmesi,
- nesiller arasındaki bağlantının korunması,
- yetiştiricilik bilgilerinin takip edilmesi,
- köpeklerin kayıtlarının geleceğe aktarılması
amaçlanmıştır.
Bu yaklaşım şecereyi yalnızca bir belge olmaktan çıkararak yetiştiriciliğin hafızası haline getiren bir sistem anlayışına dönüştürmüştür.
Çünkü gerçek bir şecere sistemi, yalnızca bugün doğan yavrunun kim olduğunu göstermez.
Geçmiş nesilleri takip etmeyi, mevcut köpeğin genetik geçmişini anlamayı ve gelecekte yapılacak eşleştirmeler hakkında daha bilinçli kararlar vermeyi mümkün kılar.
Etem Vatansever’in Türkiye’de Alman Çoban Köpeği için oluşturulmasına öncülük ettiği kayıt altyapısının temelinde de bu düşünce bulunmaktadır.
KAYITLI YETİŞTİRİCİLİK ANLAYIŞI
Yetiştiricilik Etem Vatansever’in çalışmalarında yalnızca iki köpeğin eşleştirilmesi olarak ele alınmamaktadır.
Bir eşleştirmenin arkasında;
soy, karakter, anatomi, sağlık, çalışma yeteneği, eğitim kapasitesi ve gelecek nesiller
bulunmaktadır.
Bu nedenle yetiştiricilikte doğru eşleştirme büyük önem taşımaktadır.
Amaç yalnızca güzel görünen bir köpek üretmek değildir.
Amaç;
ırkın karakterini koruyan, sağlıklı, dengeli, çalışmaya istekli ve Alman Çoban Köpeğinin temel özelliklerini taşıyan nesiller yetiştirmektir.
Von Erk’in bugün ortaya koyduğu yetiştiricilik anlayışında da bu yaklaşım açık biçimde görülmektedir. Irk standartlarının korunması, dengeli karakter, sağlıklı kan hatları ve iş yeteneği yetiştiricilik anlayışının temel başlıkları arasında yer almaktadır.
Bu nedenle Etem Vatansever açısından yetiştiricilik, yalnızca bugünün yavrusunu değil, geleceğin Alman Çoban Köpeğini düşünme işidir.
ALMAN ÇOBAN KÖPEĞİNE BÜTÜNSEL BAKIŞ
Etem Vatansever’in Alman Çoban Köpeğine yaklaşımının temelinde bütünsel değerlendirme vardır.
Bir Alman Çoban Köpeği yalnızca dış görünüşüyle değerlendirilemez.
Bir köpeğin;
karakteri, sinir sistemi, çevreye verdiği tepkiler, insanlarla ilişkisi, çalışma isteği, fiziksel yapısı, hareketleri, sağlık durumu, soy geçmişi ve eğitim kapasitesi
birlikte ele alınmalıdır.
Çünkü Alman Çoban Köpeği tarihsel olarak yalnızca estetik özellikleriyle öne çıkan bir ırk değildir.
Aynı zamanda çalışan, öğrenen, görev yapan ve insanla birlikte hareket eden bir iş köpeğidir.
Bu nedenle iyi bir Alman Çoban Köpeği yetiştirmek, yalnızca dış görünüşü güzel bir köpek yetiştirmek anlamına gelmez.
İyi karakter ile doğru fiziksel yapı, sağlık ile çalışma isteği, soy bilgisi ile eğitim kapasitesi aynı sistem içerisinde değerlendirilmelidir.
Etem Vatansever’in yetiştiricilik felsefesinin temelini oluşturan yaklaşım da budur.
EĞİTİM VE ÇALIŞMA KÜLTÜRÜ
Etem Vatansever’in çalışmaları yetiştiricilikle sınırlı değildir.
2003 yılından bu yana köpek eğitimi ve çalışma köpekleri alanında da faaliyet göstermektedir.
Alman Çoban Köpeğinin çalışma kapasitesinin korunması ve geliştirilmesi, yetiştiricilik anlayışının önemli parçalarından biridir.
Çünkü bir iş köpeğinin yalnızca fiziksel görünümü değil, çalışma isteği, konsantrasyonu, kontrol edilebilirliği, çevresel dayanıklılığı ve insanla birlikte çalışma kapasitesi de önemlidir.
Geçmiş dönemlerde düzenlenen sınav ve yarışmalarda Etem Vatansever’in aktif olarak köpek idare ettiği de görülmektedir.
2012 yılında İstanbul’da gerçekleştirilen iş köpekleri sınavı ve WUSV Dünya Şampiyonası elemelerine ait kayıtlarda Etem Vatansever hem bir köpeğin sahibi hem de başka bir köpeğin idarecisi olarak yer almaktadır.
Bu tür çalışmalar, yetiştiriciliğin yalnızca üretim aşamasından ibaret olmadığını; köpeğin çalışma kapasitesinin sahada görülmesi ve değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
WUSV SÜRECİ
Türkiye’de Alman Çoban Köpeği kültürünün uluslararası sistemle ilişkilendirilmesi de Etem Vatansever’in çalışmalarındaki önemli başlıklardan biridir.
Türkiye’deki Alman Çoban Köpekleri Derneği’nin WUSV sistemi içerisinde kabul edilmesi ve Türkiye’nin uluslararası Alman Çoban Köpeği yapılanması içerisinde yer alması sürecinde aktif rol üstlenmiştir.
Bu süreç yalnızca uluslararası bir üyelik meselesi değildir.
Bunun arkasında;
kayıt sistemi, şecere altyapısı, yetiştiricilik kültürü, organizasyon yapısı, sınavlar, çalışma sistemi ve köpeklerin kayıtlı biçimde takip edilebilmesi
gibi birçok farklı unsur bulunmaktadır.
Türkiye’de daha önce oluşturulan kayıtlı köpek ve şecere altyapısı da bu sistemin oluşmasında önemli bir temel oluşturmuştur.
Böylece Türkiye’de yetiştirilen Alman Çoban Köpeklerinin uluslararası Alman Çoban Köpeği sistemiyle ilişkilendirilebilmesinin önü açılmıştır.
TÜRKİYE’DE KİNOLOJİ SİSTEMİNİN GELİŞİMİ
Etem Vatansever’in çalışmaları zaman içerisinde yalnızca Alman Çoban Köpeği ile sınırlı kalmamıştır.
Türkiye’de tüm köpek ırklarını kapsayacak ulusal bir kinoloji yapılanmasının oluşturulması sürecinde de görev almıştır.
Köpek Irkları ve Kinoloji Federasyonu’nun kuruluş çalışmalarında, kuruluş yapısının oluşturulmasında ve tüzük çalışmalarında rol üstlenmiştir.
Bu süreç Türkiye’de köpek ırklarının yalnızca bireysel dernekler üzerinden değil, daha geniş kapsamlı bir federatif yapı içerisinde ele alınmasının önünü açan çalışmalardan biri olarak değerlendirilmiştir.
Federasyonun uluslararası sistemle ilişkilerinin kurulması ve FCI kabul süreci de bu yapılanmanın en önemli aşamalarından biri olmuştur.
Etem Vatansever’in daha önce Alman Çoban Köpeği alanında oluşturulmasına katkı sağladığı kayıt, şecere ve organizasyon altyapısı da Türkiye’de işleyen bir kinoloji sisteminin varlığını ortaya koyan temel çalışmalardan biri olmuştur.
FCI VE ULUSLARARASI KİNOLOJİ
Etem Vatansever’in çalışmalarının bir diğer önemli boyutu uluslararası kinoloji sistemidir.
FCI sistemi içerisinde 1. Grup Hakemi olarak görev yapmakta; Alman Çoban Köpeği konusunda uzmanlığı ve uzun yıllara dayanan saha deneyimini hakemlik çalışmalarına taşımaktadır.
Hakemlik, bir köpeğin yalnızca fiziksel görünüşünün değerlendirilmesinden ibaret değildir.
Irk standardının bilinmesini, anatomik yapının doğru okunmasını, hareketlerin değerlendirilmesini ve köpeğin genel ırk özelliklerinin objektif biçimde ele alınmasını gerektirir.
Bu nedenle yetiştiricilik ile hakemlik arasında güçlü bir bilgi bağlantısı bulunmaktadır.
Bir yetiştirici hangi özellikleri üretmeye çalıştığını bilmelidir.
Bir hakem ise karşısındaki köpeğin ırk standardı açısından hangi özellikleri taşıdığını doğru değerlendirebilmelidir.
Etem Vatansever’in uzun yıllara yayılan yetiştiricilik, eğitim ve değerlendirme deneyimi bu iki alanın birlikte ele alınmasına olanak sağlamaktadır.
KÖRMEISTER VE UZMANLIK
Etem Vatansever aynı zamanda Alman Çoban Köpeği alanında Körmeister olarak çalışmalarını sürdürmektedir.
Körmeisterlik, Alman Çoban Köpeğinin değerlendirilmesi konusunda ileri düzeyde uzmanlık ve saha deneyimi gerektiren bir görevdir.
Bu uzmanlık alanı, köpeğin yalnızca dış görünüşünü değil; ırk standardını, yapısal özelliklerini, hareketlerini ve genel değerlendirme kriterlerini doğru okuyabilmeyi gerektirir.
Bu nedenle Etem Vatansever’in yetiştirici, eğitmen ve değerlendirici kimlikleri birbirinden bağımsız değil; aynı kinolojik yaklaşımın farklı alanları olarak ortaya çıkmaktadır.
EĞİTMEN EĞİTİCİSİ
Köpek eğitimi alanındaki deneyimini yalnızca bireysel köpeklerle sınırlamayan Etem Vatansever, aynı zamanda eğitmen eğiticisi olarak çalışmalarını sürdürmektedir.
Buradaki temel amaç yalnızca bir köpeğe komut öğretmek değildir.
Doğru eğitim;
köpeği anlamayı, davranışın nedenini analiz etmeyi, doğru yöntemi seçmeyi, insan-köpek iletişimini kurmayı ve eğitimi sürdürülebilir hale getirmeyi
gerektirir.
Bu nedenle iyi bir eğitmenin yetiştirilmesi, iyi bir köpeğin eğitilmesi kadar önemlidir.
Etem Vatansever’in yıllar içerisinde edindiği saha deneyimini eğitmenlere aktarması da bu anlayışın bir parçasıdır.
VON ERK
Etem Vatansever’in yıllar içerisinde oluşturduğu bilgi, deneyim ve yetiştiricilik anlayışı bugün Von Erk çatısı altında devam etmektedir.
Von Erk’in temel yaklaşımı, Alman Çoban Köpeğinin yalnızca güzel görünmesini değil;
dengeli, sağlıklı, karakterli ve çalışkan
olmasını hedeflemektedir.
Yetiştiricilik anlayışında modern şampiyon kanların yanı sıra ırkın sağlam eski örneklerinden yararlanılması, yakın akraba eşleştirmelerinden uzak durulması ve genetik mirasın korunmasına önem verilmesi hedeflenmektedir.
Bu yaklaşımın temelinde tek bir düşünce vardır:
Alman Çoban Köpeği yalnızca bugün için değil, gelecek nesiller için yetiştirilmelidir.
Bir yavrunun dünyaya gelmesi yetiştiriciliğin sonu değil, başlangıcıdır.
Yavrunun karakterinin gelişmesi, sosyalleşmesi, doğru aileyle eşleşmesi, eğitim alması ve yaşam boyunca doğru yönlendirilmesi yetiştiriciliğin devam eden parçalarıdır.
Von Erk’in bugün benimsediği yaklaşımda da yavrunun aileye teslim edilmesinden sonraki süreç önem taşımaktadır. Yavru sahiplerine bakım, sağlık ve yetiştiricilik konusunda bilgi verilmesi ve doğru yaşam koşullarının oluşturulması hedeflenmektedir.
BİR YETİŞTİRİCİDEN DAHA FAZLASI
Etem Vatansever’in hikâyesi yalnızca bir yetiştiricinin hikâyesi değildir.
Bu hikâye;
bir ırkın tanınması, kayıt altına alınması, yetiştiriciliğin sistemleştirilmesi, eğitim kültürünün geliştirilmesi ve Türkiye’de kinolojinin kurumsallaşması
üzerine kurulmuş uzun soluklu bir çalışmanın hikâyesidir.
2003 yılında başlayan bu yolculuk bugün hâlâ devam etmektedir.
Yıllar içerisinde yetiştirilen köpekler, oluşturulan kayıtlar, gerçekleştirilen sınavlar, düzenlenen organizasyonlar, yetiştirilen eğitmenler ve kurulan kurumsal yapılar bu sürecin farklı parçalarını oluşturmuştur.
Bu nedenle Etem Vatansever’in çalışmalarını yalnızca yetiştirilen köpeklerin sayısıyla değerlendirmek yerine, Türkiye’de Alman Çoban Köpeği ve kinoloji kültürünün gelişimine yaptığı katkılar üzerinden değerlendirmek gerekir.
ETEM VATANSEVER'İN FELSEFESİ
Etem Vatansever’in yetiştiricilik anlayışını birkaç temel kavram üzerinden özetlemek mümkündür:
SOY
Geçmiş bilinmeden gelecek planlanamaz. Sağlam bir yetiştiricilik için soyun bilinmesi ve kayıt altında tutulması gerekir.
KARAKTER
Alman Çoban Köpeği yalnızca güzel görünmemeli; dengeli, güvenilir ve çalışmaya istekli bir karaktere sahip olmalıdır.
SAĞLIK
Uzun ve kaliteli bir yaşam için genetik yapı, fiziksel sağlık ve doğru yetiştiricilik birlikte değerlendirilmelidir.
ÇALIŞMA YETENEĞİ
Alman Çoban Köpeği özünde bir iş köpeğidir. Irkın çalışma kapasitesinin korunması yetiştiriciliğin temel sorumluluklarından biridir.
EĞİTİM
Köpeğin potansiyelini ortaya çıkarmak için doğru eğitim ve doğru insan-köpek iletişimi gerekir.
SİSTEM
Yetiştiricilik kişisel tahminlerle değil; kayıt, bilgi, değerlendirme ve uzun vadeli planlama ile yürütülmelidir.
2003'TEN BUGÜNE
2003 yılında başlayan çalışmalar, bugün geriye dönüp bakıldığında yalnızca bireysel bir yetiştiricilik kariyerinin değil, Türkiye’de Alman Çoban Köpeği alanında bir sistem oluşturma çabasının hikâyesini ortaya koymaktadır.
Etem Vatansever;
yetiştirici, eğitmen, eğitmen eğiticisi, Körmeister ve FCI 1. Grup Hakemi
kimliklerini aynı çatı altında birleştiren bir kinoloji uzmanı olarak çalışmalarını sürdürmektedir. Von Erk’in güncel kurumsal tanıtımında da bu roller ve Türkiye’deki Alman Çoban Köpeği camiasının oluşumundaki rolü özellikle vurgulanmaktadır.
Bugün onun için Alman Çoban Köpeği yalnızca bir köpek ırkı değildir.
Bu ırk;
genetik bir miras, karakter bir sorumluluk, eğitim bir disiplin, yetiştiricilik ise gelecek nesillere karşı bir görevdir.
Bu nedenle Etem Vatansever’in çalışmaları, bir köpeğin doğumundan çok daha önce başlayan ve o köpeğin gelecek nesillere bırakacağı mirasa kadar uzanan uzun vadeli bir anlayış üzerine kuruludur.
2003’ten Bugüne Değişmeyen Bir İlke
Alman Çoban Köpeğini sadece yetiştirmek değil, doğru anlamak.
Doğru anlamak; soyunu bilmek, karakterini değerlendirmek, sağlığını korumak, çalışma yeteneğini geliştirmek ve gelecek nesillere aktarılabilecek doğru bir genetik miras bırakmak demektir.
Etem Vatansever’in yıllardır sürdürdüğü çalışmaların merkezinde de bu anlayış bulunmaktadır.